In Joegoslavië werden Zastava's geproduceerd, een kloon van de oude Fiat 128, een model dat eind jaren zestig in Italië werd geïntroduceerd. Over Oost-Europese auto's is al heel veel slechts opgemerkt, en misschien is de grootste fout die het plansocialisme heeft gemaakt dat ze met Fiat - toch ook niet zo'n degelijk product, zeker niet in de winter - in zee zijn gegaan. 
Misschien hadden de communisten beter eerder een deal met Volkswagen kunnen maken, wat ze in China hebben gedaan (er stond tot het uitbreken van de burgeroorlog in 1992 trouwens ook een Volkswagenfabriek in Sarajevo waar Golfjes werden gebouwd). 
Maar dit stuk gaat over de Yugo, een autootje dat in de jaren tachtig werd gebouwd in Kragujevac, het 'Detroit van Servië'. Uit alle deelrepublieken van de Balkanfederatie werden onderdelen aangevoerd, waardoor het wagentje symbool moest staan voor de vooruitgang van dit socialistische experiment in arbeiders zelfbestuur. Dat is misschien zelfs te goed gelukt. Het autootje viel net als Joegoslavië van krakkemikkigheid uit elkaar. 
Minder bekend is dat ook geprobeerd is de Yugo in de Verenigde Staten in te voeren. Voor minder dan vierduizend dollar werden er bij de introductie in augustus 1985 ongezien meteen meer dan 1000 exemplaren van verkocht. In de Wall Street Journal staat een hilarische (naar mijn smaak iets te hilarische) bespreking van dit historische moment in de Amerikaanse autogeschiedenis. 
Het wagentje bleek zo slecht en onveilig te zijn, dat aanschaf van deze auto werd afgeraden tegen elke prijs. Kilometertellers deden het niet, versnellingsbakken draaiden meteen in de prak en een Yugo vloog meteen in brand. Vandaar The Worst Car in History.
Maar het idee was natuurlijk mooi. De Yugo was erop gericht verschillende volken te laten samenwerken door ze te motoriseren, eigenlijk een heel Amerikaans idee. Maar in de uitvoering ging het mis. Erg hilarisch natuurlijk, maar ook erg tragisch en vooral erg makkelijk om deze wagen als frontrunner uit te roepen in de categorie meest amusante en bespottelijke auto's ooit. Zo zijn er nog wel een paar. 
De Yugo was geen koploper en ook geen trekpaard, maar een kloon van andere klonen. Een kopie dus, maar dan wel een hele slechte kopie.

Bron: The Wall Street Journal